101. Ընդգծված բառակապակցությունները փոխարինի՛ր ածանցավոր բառերով:
Շատ ու շատ դարեր առաջ ասորիների երկրում մի իմաստուն մարդ էր ապրում:
Մորու թփերով ծածկված տեղում մի առարկա էր թաքցրել:
Նա որոշել էր այդտեղ իր համար բնակվելու տեղ կառուցել:
Տունը դարձրել ես հավեր պահելու տեղ:
Երեկոյան դարբինների աշխատանքի վայրում կհսւնդիպենք:
Գետի ափին մի փոքր հյուղ ուներ, որտեղ ապրում էր իր սիրելի կենդանու հետ:
Իրենց փոքր գյուղի փողոցներն ու այգիները հիշեց:
Շատ ու շատ դարեր առաջ ասորավոր երկրում մի իմաստուն մարդ էր ապրում:
Մորավոր թփերով ծածկված մի առարկա էր թաքցրել:
Նա որոշել էր այդտեղ իր համար բնակկավոր տեղ կառուցել:
Տունը դարձրել ես հավապահող տեղ:
Երեկոյան դարբիններով աշխատելու վայրերում կհանդիպենք:
Գետի ափին մի մի քիչ հյուղեր ուներ, որտեղ ապրում էր իր սիրելի կենդանու հետ:
Իրենց պստիկ գյուղի փողոցներն ու այգիները հիշեց:
102. Բնակավայր կամ տեղանք ցույց տվող բառերին այնպիսի ածանցներ ավելացրու, որ նոր բառերը տվյալ տեղի բնակիչ իմաստն արտահայտեն:
Օրինակ՝
լեռն – լեռնցի:
Երևան – Երևանցի, քաղաք – քաղաքացի, Վան – Վանեցի, Մուշ – Մուշեցի, Աշտարակ – Աշտարակցի, Արտաշատ – Աշտարատցի,Դվին – Դվինացի, Կարս – Կարսեցի, Գյումրի – Գյումրեցի, Լոռի – Լոռեցի, Ամերիկա – Ամերիկացի, Նյու-Յորք – Նյու-Յորքացի, Լոնդոն – Լոնդոնացի, սար – Սարեցի, գյուղ – Գյուղացի:
103. Տրված բառազույգերի արմատները տեղափոխելով՝ բաղադրյալ նոր բառեր ստացի´ր:
Օրինակ՝
բարեժպիտ, մանկամիտ – բարեմիտ, մանկաժպիտ:
ա) Ջրահարս, ծովանկար – Ջրանկար, ծովահարս
բ) ժանգապատ, արծաթագույն – Ժանգագույն, արծաթապատ
գ) հողմածին, ջրաղաց – Հողմաղաց, ջրածին
դ) զորագունդ, երկրամաս – Զորամաս, երկրագունդ
104. Տրված բառերր բաղադրիչների բաժանի՛ր: Արմատներն ի՞նչ մասնիկով են կապվում:
Օրինակ՝
Գրատախտակ – գր(գիր) + ա + տախտակ:
Ձեռագիր – ձեռ(ձեռք) + ա + գիր
Գեղանկար – գեղ(գյուղ) + ա + նկար
Շրջագգեստ – շրջ(շուրջ) + ա + զգեստ
Սիրահոժար – սիր(սեր) + ա + հոժար
Դեղնակտուց – դեղն(դեղին) + ա + կտուց
Հոդակապ – հոդ(հոդեր) + ա + կապ
105. Շարքի բոլոր բառերը, բացի մեկից, նայն ձևով են կազմված: Գտի´ր օրինաչափությանը չենթարկվող բառը:
ա) Հրաշամանուկ, հողագունդ, առևտուր, մեծահոգի, փրկագին
բ) Ջրկիր, սեղանատամ, նախօրոք, դասաժամ, ձեռնտու:
106. Տրված արմատների կրկնությամբ բառեր կազմի՛ր: Գրությանն ուշադրություն դարձրո՛ւ (ինչո՞վ է տարբերվում մյուս բարդ բառերի գրությունից):
Օրինակ՝
մեծ-մեծ:
Ծանր – ծանր, գույգ – գույգ, չորս – չորս, խիստ – խիստ, արագ – արագ, բաց – բաց, թաց – թաց:
107. Արմատի կրկնությամբ կազմված, գծիկով գրվող բարդ բառեր գրի´ր:
Օրինակ՝
շուտ-շուտ, երբեմն-երբեմն:
108. Տրված արմատների կրկնությամբ բառեր կազմի՛ր (արմատների մեջ ի՞նչ փոփոխություն է կատարվում):
Օրինակ՝
Փալաս-փուլուս:
Աման – էման, մարդ – ջարդ, պարապ – սարապ, պակաս – պակաս, մանր – ծանր, փոքր – փոքր, ոլոր – մոլոր, սուս – փուս:
109. Տրված արմատների կրկնությամբ բառեր կազմի՛ր: Բառերի մեջ այդ արմատների գրությանն ուշադրություն դարձրո՛ւ:
Օրինակ՝
ճըռ – ճռճռալ, ճռճռոց:
Մըռ – մռմռալ, մռմռոց
Հըռ – հռհռալ, հռհռոց
Չըռ – չռչռալ, չռչռոց
Կըռ – կռկռալ, կռկռոց
Դըռ – դռդռալ, դռդռոց
110. Տրված արմատներով բաղադրյալ բառեր կազմիր՝ դրանք դնելով նոր բառերի սկզբում, մեջտեղում և վերջում:
Մարդ – մարդասեր, անմարդկային, բարի – բարեսիրտ, անբար, բարեբախտավոր, ձայն – ձայնավոր, անձայն, սեր – սիրահար, անսեր, սիրավոր, տեր – անտեր, տերավոր, գիր – գրավոր, անգիր, գրամեջ
111. Անջատ գրվող բարդ բառերի (հարադրությունների) իմաստներն արտահայտի՛ր հոմանիշ բառերով:
Պար գալ – պարել, զրույց անել – զրուցել, խաղ անել – խաղալ, թույլ տալ – թույլատրել:
112. Տրված բառերի իմաստներն արտահայտի՛ր հոմանիշ հարադրություններով (անջատ բաղադրիչներով գրվող բառեր) կամ դարձվածքներով:
Օրինակ՝
թափթփել – շաղ տալ, ցիրուցան անել:
Վերադարձնել – ետ տալ, իրը վերադարձ տալ, անցնել – կողքով գնալ, տեղերով գնալ, բուժել – դեղ տալ մարդկանց, լավացնել մարդկանց (դեղ ու դարմանով), մտնել, – գնալ ինչ որ բանի մեջ կանգնել, – տեղը մնալ, վեր կանալ, ինչ որ բան կանգնեցնենք կախվել – ինչ որ բանի վրա կախվել:
113. Անել և տալ բառերով կազմիր հնարավորին չավ) շւստ հարադրություններ ու դարձվածքներ:
114. Այսօր, տանտիրուհի, մորեղբայր բառերով և այս օր(ը), տան տիրուհի, մոր եղբայր բառակապակցություններով կազմի՛ր նախադասություններ:
Օրինակ՝
Հորեղբայրս մեծ ու գեղեցիկ այգի ունի: Հորս ամենամեծ եղբայրն արդեն թոռ ունի:
115. Տրված բաղադրյալ բառերի իմաստներն արտահայտի՜ր բառակապակցություններով:
Օրինակ՝
դարավերջ – դարի վերջ,
Աշխատասենյակ – աշխատելու համար նախատեսված սենյակ:
Գառնարած, բարեսիրտ, չարամիտ, լեռնագագաթ, արագահոս, հարթավայր, աստղագիտություն, սրտիկ, կեչուտ:
